SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“Giải pháp ứng dụng AI và Canva trong tổ chức hoạt động kể chuyện sáng tạo nhằm phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi ( lớp chồi 2) trường Mẫu giáo Bình Minh, xã Vĩnh Bình, tỉnh An Giang, năm học 2025 – 2026

– Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Trần Thị Yến Oanh, trường Mẫu Giáo Bình Minh, xã Vĩnh Bình, tỉnh An Giang.

– Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục (nuôi dạy trẻ mầm non).

– Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: Từ ngày 15 tháng 10 năm 2024 (2024- 2025) đến ngày 15 tháng 12 năm 2025 (Năm học 2025 – 2026)

– Mô tả bản chất của sáng kiến:

1. Tình trạng giải pháp đã biết

Trong những năm gần đây, việc tổ chức hoạt động kể chuyện nhằm phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi đã được các trường Mầm non quan tâm và triển khai với nhiều hình thức khác nhau. Giáo viên chủ yếu sử dụng các phương pháp truyền thống như: kể chuyện bằng lời kết hợp tranh minh họa in sẵn, rối tay, sa bàn, cho trẻ nghe kể chuyện qua sách tranh hoặc kể lại câu chuyện theo tranh.

Một số giáo viên đã bước đầu ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức hoạt động kể chuyện, như sử dụng máy chiếu, video minh họa, hình ảnh động có sẵn trên Internet để tăng sự hứng thú cho trẻ. Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ còn ở mức đơn giản, chủ yếu mang tính trình chiếu, chưa khai thác sâu khả năng sáng tạo nội dung và phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ.

Đối với việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và phần mềm thiết kế Canva trong giáo dục mầm non, hiện nay đã có một số tài liệu, bài viết và mô hình giới thiệu việc sử dụng Canva để thiết kế học liệu trực quan, sinh động; AI hỗ trợ tạo nội dung câu chuyện, hình ảnh minh họa. Tuy nhiên, các giải pháp này chủ yếu mới dừng lại ở việc hỗ trợ giáo viên soạn bài, làm đồ dùng dạy học, chưa được áp dụng một cách  hệ thống vào hoạt động kể chuyện sáng tạo cho trẻ mầm non.

Tại Trường Mẫu giáo Bình Minh, xã Vĩnh Bình, tỉnh An Giang, trong năm học 2025 – 2026, hoạt động kể chuyện cho trẻ lớp chồi 2 (4 – 5 tuổi) vẫn chủ yếu được tổ chức theo hình thức truyền thống. Giáo viên chưa có điều kiện và kinh nghiệm ứng dụng AI kết hợp Canva để thiết kế câu chuyện sáng tạo, phù hợp với khả năng ngôn ngữ của trẻ; việc cho trẻ tham gia kể chuyện sáng tạo, mở rộng nội dung câu chuyện còn hạn chế.

  Nhìn chung, các giải pháp đã biết chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu đổi mới phương pháp giáo dục mầm non trong giai đoạn hiện nay, đặc biệt là việc phát huy tính tích cực, khả năng sáng tạo và phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ thông qua hoạt động kể chuyện. Do đó, việc nghiên cứu và đề xuất “Giải pháp ứng dụng AI và Canva trong tổ chức hoạt động kể chuyện sáng tạo nhằm phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi ( lớp chồi 2) trường Mẫu giáo Bình Minh, xã Vĩnh Bình, tỉnh An Giang, năm học 2025 – 2026 là cần thiết và phù hợp với điều kiện thực tiễn của nhà trường.

  Khi thực hiện giải pháp bản thân gặp những thuận lợi và khó khăn như sau:

1.1.Ưu điểm:

Nhà trường nhận được sự quan tâm, chỉ đạo kịp thời của các cấp lãnh đạo địa phương và ngành giáo dục.

Đội ngũ cán bộ, giáo viên đoàn kết, có tinh thần trách nhiệm, nhiệt tình trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ.

Giáo viên có ý thức đổi mới phương pháp dạy học, từng bước tiếp cận và ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức các hoạt động giáo dục.

Môi trường giáo dục thân thiện, an toàn, phù hợp với trẻ mầm non.

           Nhà trường tạo điều kiện cho giáo viên tham gia các lớp bồi dưỡng chuyên môn, tập huấn về ứng dụng công nghệ trong dạy học.

1.2  Hạn chế:

– Đối với trả 4-5 tuổi khả năng tập trung, chú ý còn ngắn, vốn từ chưa đồng đều.

– Nhiều trẻ còn e dè, ngại nói trước lớp, đặc biệt là trẻ nhút nhát hoặc trẻ chậm phát triển ngôn ngữ, khiến hiệu quả phát triển ngôn ngữ mạch lạc chưa đồng đều giữa các trẻ.

– Khả năng kể chuyện bằng ngôn ngữ nói thuần túy như dùng tranh ảnh, video đơn giản còn hạn chế, chưa thu hút được trẻ tham gia.

2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến.

2.1. Mục tiêu của giải pháp:

– Mục tiêu chung:

Giải pháp nhằm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) kết hợp với phần mềm Canva trong tổ chức hoạt động kể chuyện sáng tạo cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi (lớp chồi 2), qua đó góp phần phát triển ngôn ngữ mạch lạc, tăng cường vốn từ, khả năng diễn đạt, tư duy sáng tạo và sự tự tin trong giao tiếp của trẻ.

Thông qua việc đổi mới hình thức tổ chức hoạt động kể chuyện, giải pháp giúp tạo môi trường học tập sinh động, hấp dẫn, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi mầm non; đồng thời hỗ trợ giáo viên nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động giáo dục, từng bước tiếp cận và ứng dụng công nghệ số vào thực tiễn giảng dạy tại Trường Mẫu giáo Bình Minh, xã Vĩnh Bình, tỉnh An Giang trong năm học 2025 – 2026.

– Mục tiêu cụ thể:

          Giải pháp nhằm phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ mẫu giáo 4–5 tuổi thông qua việc tổ chức hoạt động kể chuyện sáng tạo có ứng dụng AI và Canva, giúp trẻ nói rõ ràng, trọn câu, diễn đạt nội dung theo trình tự hợp lý. Đồng thời, giải pháp góp phần bồi dưỡng và mở rộng vốn từ cho trẻ, giúp trẻ hiểu và sử dụng từ ngữ phù hợp trong giao tiếp hằng ngày. Thông qua các hình thức tổ chức sinh động, trực quan, giải pháp còn nâng cao khả năng tập trung chú ý, khơi gợi hứng thú học tập, phát triển tư duy sáng tạo và trí tưởng tượng của trẻ. Qua đó, trẻ trở nên mạnh dạn, tự tin hơn khi giao tiếp, biết lắng nghe, chia sẻ và thể hiện ý tưởng của bản thân trong các hoạt động tập thể.

2.2. Nội dung giải pháp:

a. Tên giải pháp

Giải pháp 1: Phát triển ngôn ngữ mạch lạc, bồi dưỡng vốn từ và khả năng tập trung chú ý cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi thông qua việc tổ chức hoạt động kể chuyện sáng tạo có ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Giải pháp 2: Tạo môi trường giao tiếp bằng ngôn ngữ trong lớp học thông qua việc sử dụng học liệu trực quan được thiết kế bằng Canva, giúp trẻ mạnh dạn, tự tin sử dụng lời nói khi kể chuyện.

Giải pháp 3: Đa dạng hóa hình thức tổ chức hoạt động kể chuyện sáng tạo bằng việc kết hợp AI và Canva nhằm rèn luyện kỹ năng nghe, nói, ghi nhớ và diễn đạt mạch lạc cho trẻ và thu hút trẻ tham gia tích cực vào hoạt động kể chuyện.

b. Triển khai giải pháp:

Giải pháp 1: Phát triển ngôn ngữ mạch lạc, bồi dưỡng vốn từ và khả năng tập trung chú ý cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi thông qua việc tổ chức hoạt động kể chuyện sáng tạo có ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).:

          Giáo viên chủ động tìm hiểu, lựa chọn và sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) phù hợp để hỗ trợ xây dựng nội dung câu chuyện gắn với chủ đề giáo dục trong chương trình mầm non. Nội dung câu chuyện được thiết kế ngắn gọn, dễ hiểu, gần gũi với cuộc sống hằng ngày của trẻ, đảm bảo phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi 4 – 5 tuổi.

Trong quá trình tổ chức hoạt động kể chuyện, giáo viên sử dụng AI để gợi ý cốt truyện, nhân vật, tình huống và lời thoại đơn giản, giúp trẻ dễ tiếp nhận và ghi nhớ. Trên cơ sở đó, giáo viên linh hoạt điều chỉnh nội dung, ngôn ngữ và độ dài câu chuyện cho phù hợp với trình độ ngôn ngữ của từng nhóm trẻ trong lớp.

Giáo viên tổ chức cho trẻ tham gia kể chuyện theo nhiều hình thức như: cô kể – trẻ nghe; cô kể kết hợp đặt câu hỏi gợi mở; trẻ kể lại theo tranh; trẻ tham gia sáng tạo tình huống mới, thay đổi chi tiết hoặc kết thúc câu chuyện. Thông qua các hoạt động này, trẻ được rèn luyện kỹ năng nghe, nói, ghi nhớ nội dung và diễn đạt mạch lạc theo trình tự.

          Bên cạnh đó, giáo viên khuyến khích trẻ sử dụng lời nói của mình để thể hiện suy nghĩ, cảm xúc về nhân vật và nội dung câu chuyện. Giáo viên luôn lắng nghe, động viên, sửa sai nhẹ nhàng, giúp trẻ nói đủ câu, rõ ý, mạnh dạn và tự tin hơn khi giao tiếp.

          Ví dụ: Trong hoạt động kể chuyện sáng tạo có ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) với chủ đề Thế giới động vật, giáo viên sử dụng hình ảnh và gợi ý nội dung do AI tạo ra để tổ chức cho trẻ mẫu giáo 4–5 tuổi cùng xây dựng câu chuyện. Trẻ quan sát tranh, gọi tên nhân vật, sự việc, sau đó lần lượt kể tiếp nội dung câu chuyện theo các từ khóa gợi ý như: giúp đỡ, vui mừng, cảm ơn. Giáo viên đóng vai trò hướng dẫn, khuyến khích trẻ nói câu đầy đủ, rõ ràng, đúng trình tự. Thông qua hoạt động này, trẻ hứng thú tham gia, tăng khả năng tập trung chú ý, mở rộng vốn từ và từng bước hình thành kỹ năng kể chuyện mạch lạc, tự tin hơn khi giao tiếp trước tập thể.

Việc ứng dụng AI trong tổ chức hoạt động kể chuyện sáng tạo đã góp phần làm phong phú nội dung giáo dục, nâng cao hứng thú học tập của trẻ, đồng thời giúp giáo viên đổi mới phương pháp tổ chức hoạt động, hướng đến mục tiêu phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi.

          Giải pháp 2: Tạo môi trường giao tiếp bằng ngôn ngữ trong lớp học thông qua việc sử dụng học liệu trực quan được thiết kế bằng Canva, giúp trẻ mạnh dạn, tự tin sử dụng lời nói khi kể chuyện

Giáo viên sử dụng phần mềm Canva để thiết kế các học liệu trực quan phục vụ hoạt động kể truyện như: tranh minh họa câu chuyện, thẻ nhân vật, bối cảnh, chuỗi tranh theo trình tự nội dung, hình ảnh gợi ý lời thoại đơn giản. Các học liệu được thiết kế với màu sắc hài hòa, hình ảnh rõ nét, gần gũi với trẻ mầm non, phù hợp với chủ đề giáo dục trong tháng.

Trong quá trình tổ chức hoạt động, giáo viên bố trí các học liệu do Canva thiết kế tại các góc học tập, góc kể chuyện trong lớp, tạo môi trường giao tiếp bằng ngôn ngữ thường xuyên cho trẻ. Trẻ được quan sát tranh, chỉ vào hình ảnh và sử dụng lời nói để mô tả nhân vật, sự việc, từ đó hình thành thói quen giao tiếp bằng ngôn ngữ một cách tự nhiên.

Giáo viên tổ chức cho trẻ kể chuyện theo nhóm nhỏ, nhóm đôi hoặc cá nhân, sử dụng học liệu trực quan làm điểm tựa ngôn ngữ. Trẻ được khuyến khích trao đổi, đặt câu hỏi và trả lời bằng lời nói khi tham gia kể chuyện, đóng vai nhân vật.

Ví dụ:Với câu chuyện “cậu bé mũi dài”, giáo viên thiết kế trên Canva bộ tranh theo trình tự các tình tiết của câu chuyện. Trẻ dựa vào tranh để kể lại nội dung từng đoạn, nói tên nhân vật và hành động của nhân vật. Giáo viên thiết kế thẻ nhân vật và thẻ cảm xúc (vui, buồn, ngạc nhiên…) để trẻ lựa chọn và nói lên cảm xúc của nhân vật trong câu chuyện. Ở góc kể chuyện, giáo viên treo bảng tranh do Canva thiết kế, mỗi ngày cho trẻ tự chọn tranh và kể một đoạn ngắn theo khả năng của mình.

Trong quá trình trẻ kể chuyện, giáo viên luôn lắng nghe, khích lệ, động viên kịp thời; sửa lỗi phát âm, diễn đạt cho trẻ một cách nhẹ nhàng, giúp trẻ nói rõ ràng, đủ câu, mạch lạc. Nhờ môi trường giao tiếp bằng ngôn ngữ được tạo ra thường xuyên, trẻ trở nên mạnh dạn, tự tin hơn khi sử dụng lời nói, khả năng kể chuyện và giao tiếp được nâng cao rõ rệt.

Giáo viên thiết kế trên Canva bộ tranh theo trình tự các tình tiết của câu chuyện.

Giải pháp 3: Đa dạng hóa hình thức tổ chức hoạt động kể chuyện sáng tạo bằng việc kết hợp AI và Canva nhằm rèn luyện kỹ năng nghe, nói, ghi nhớ và diễn đạt mạch lạc cho trẻ và thu hút trẻ tham gia tích cực vào hoạt động kể chuyện.

Giáo viên chủ động kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và phần mềm Canva để đổi mới, đa dạng hóa các hình thức tổ chức hoạt động kể chuyện sáng tạo cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi. Thay vì chỉ tổ chức kể chuyện theo hình thức truyền thống, giáo viên linh hoạt xây dựng nhiều cách tiếp cận khác nhau nhằm tạo hứng thú, phát huy tính tích cực và khả năng ngôn ngữ của trẻ.

AI được sử dụng để hỗ trợ xây dựng nội dung câu chuyện, gợi ý cốt truyện, tình huống, lời thoại ngắn gọn, phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ. Trên cơ sở đó, giáo viên sử dụng Canva để thiết kế học liệu trực quan như: tranh minh họa theo trình tự câu chuyện, thẻ nhân vật, thẻ hành động, thẻ bối cảnh, bảng gợi ý kể chuyện. Sự kết hợp này giúp trẻ dễ ghi nhớ nội dung, đồng thời tạo điều kiện cho trẻ tham gia kể chuyện một cách chủ động và sáng tạo.

Giáo viên tổ chức hoạt động kể chuyện theo nhiều hình thức đa dạng như: kể chuyện theo tranh, kể chuyện tiếp nối, kể chuyện sáng tạo kết thúc mới, đóng vai nhân vật, kể chuyện theo nhóm nhỏ hoặc cá nhân. Trong mỗi hình thức, trẻ đều được rèn luyện kỹ năng nghe cô và bạn kể, ghi nhớ nội dung, sử dụng lời nói để diễn đạt suy nghĩ của mình.

Ví dụ: Giáo viên sử dụng AI để tạo một câu chuyện ngắn về chủ đề “Gia đình”. Sau đó, thiết kế trên Canva bộ tranh gồm các nhân vật: ông, bà, bố, mẹ, bé. Trẻ nghe cô kể một lần, sau đó từng nhóm sắp xếp tranh theo đúng trình tự và kể lại nội dung câu chuyện.

Với hình thức kể chuyện tiếp nối, giáo viên trình chiếu trên Canva từng tranh minh họa; mỗi trẻ kể một câu hoặc một đoạn ngắn, giúp trẻ tập trung lắng nghe và ghi nhớ nội dung bạn kể trước đó.

Giáo viên tổ chức hoạt động kể chuyện theo nhiều hình thức đa dạng

Giáo viên cho trẻ sáng tạo kết thúc khác cho câu chuyện bằng cách sử dụng tranh gợi ý do Canva thiết kế. Trẻ tự do diễn đạt suy nghĩ, từ đó phát triển khả năng tưởng tượng và diễn đạt mạch lạc.Trong hoạt động đóng vai, trẻ lựa chọn thẻ nhân vật và thẻ hành động, sử dụng lời nói để thể hiện lời thoại của nhân vật, giúp trẻ mạnh dạn, tự tin hơn khi giao tiếp.

Thông qua việc đa dạng hóa hình thức tổ chức hoạt động kể chuyện sáng tạo bằng sự kết hợp giữa AI và Canva, trẻ được rèn luyện thường xuyên các kỹ năng nghe, nói, ghi nhớ và diễn đạt mạch lạc. Đồng thời, hoạt động kể chuyện trở nên sinh động, hấp dẫn, góp phần nâng cao hiệu quả phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi.

       3. Khả năng áp dụng nội dung của giải pháp

Giải pháp của tôi đã triển khai có hiệu quả trong việc rèn luyện và phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi ( lớp chồi 2) trường Mẫu giáo Bình Minh và có thể nhân rộng đến các trường mẫu giáo trong xã.

4. hiệu quả lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng giải pháp:

          Sau khi áp dụng giải pháp ứng dụng AI và Canva vào tổ chức hoạt động kể chuyện sáng tạo cho trẻ mẫu giáo 4–5 tuổi, chất lượng phát triển ngôn ngữ của trẻ có nhiều chuyển biến tích cực. Trẻ hứng thú, tích cực tham gia vào hoạt động kể chuyện; khả năng tập trung chú ý được cải thiện rõ rệt nhờ hình ảnh, âm thanh sinh động và nội dung phù hợp lứa tuổi. Vốn từ của trẻ được mở rộng, trẻ biết sử dụng từ ngữ chỉ sự vật, hành động, cảm xúc một cách linh hoạt hơn trong quá trình giao tiếp.